سامانه مودیان سامانه‌ای از سازمان امور مالیاتی است که فاکتورهای فروش کسب‌وکارها به شکل الکترونیکی در آن ثبت میشود و هر فاکتور یک شماره مالیاتی یکتا می‌گیرد. برای رستوران و کافه یعنی فروشی که در صندوق ثبت می‌کنید، باید به شکل صورتحساب الکترونیکی به کارپوشه مالیاتی شما برسد، مگر اینکه شامل تسهیل رسید کارتخوان باشید.
خلاصه در ۳۰ ثانیه
سامانه مودیان دفتر فروش الکترونیکی شما نزد سازمان امور مالیاتی است.
پایه آن «قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان» است که سال ۱۳۹۸ تصویب شد. طبق این قانون، فروشنده به‌جای فاکتور کاغذی، صورتحساب الکترونیکی صادر می‌کند و آن را به سامانه می‌فرستد. سامانه فروش را ثبت می‌کند و مالیات بر ارزش افزوده هر دوره را از روی همین صورتحساب‌ها حساب می‌کند.
چند اصطلاح که در ادامه زیاد می‌بینید:
بیشتر رستوران‌ها و کافه‌ها باید در سامانه مودیان عضو باشند. اینکه از چه تاریخی باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنید را فراخوان سازمان امور مالیاتی تعیین می‌کند.
سازمان امور مالیاتی کسب‌وکارها را مرحله‌به‌مرحله فراخوانده است: اول اشخاص حقوقی (شرکت‌ها)، بعد اشخاص حقیقی بر اساس سقف فروش سالانه. اگر رستوران شما به نام شرکت ثبت شده، به احتمال زیاد از قبل مشمول هستید. اگر شخص حقیقی هستید، مطمئن‌ترین راه این است که کارپوشه خودتان را در my.tax.gov.ir ببینید یا از مشاور مالیاتی‌تان بپرسید. ما در این مقاله سقف فروش را عدد نمی‌دهیم، چون هر سال با فراخوان تازه عوض میشود.
رسید کارتخوان فقط برای کسب‌وکاری کافی است که همه کالاها و خدماتش یک نرخ مالیات دارند.
طبق بخشنامه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ سازمان امور مالیاتی، رسید کارتخوان بانکی و درگاه پرداخت تا پایان سال ۱۴۰۵ در حکم صورتحساب الکترونیکی است. این تسهیل قبلاً تا پایان ۱۴۰۴ بود و یک سال تمدید شد. ولی شرطش مهم است: فقط برای کسانی که «کالا و خدمات واحد» دارند یا همه کالاهایشان نرخ مالیات یکسان دارد.
منوی رستوران معمولاً این‌طور نیست. غذا یک نرخ دارد، بعضی اقلام مثل نان یا لبنیات ممکن است معاف باشند و نوشابه‌های قندی هم عوارض جدا دارند. اگر حتی یک قلم با نرخ متفاوت در منوی شماست، این تسهیل شامل شما نمی‌شود و باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنید.
۱. همه اقلامی که می‌فروشید یک نرخ مالیات دارند؟یعنی نوشابه، آب معدنی، نان یا لبنیات جدا نمی‌فروشید.
۲. همه پول را با کارتخوان یا درگاه پرداخت می‌گیرید؟بدون نقد و کارت به کارت.
۳. هیچ مشتری شرکتی ندارید که فاکتور رسمی به نام خودش بخواهد؟
چهار چیز، که معمولاً با هم اشتباه گرفته می‌شوند.
یک اشتباه رایج: رمز کارپوشه مودیان یکی از این چهار نیست. کارپوشه فقط جایی است که شناسه حافظه را از آن برمی‌دارید. نکته دیگر اینکه برای وصل شدن نرمافزار، حساب شما در شرکت معتمد باید دسترسی وب‌سرویس داشته باشد. اگر ندارید، یک بار با پشتیبانی همان شرکت تماس بگیرید و فعالش کنید.
اگر مشتری صورتحساب به نام خودش می‌خواهد، این اطلاعات لازم است:
| نوع خریدار | لازم است | لازم نیست |
|---|---|---|
| شخص حقیقی | کد ملی ۱۰ رقمی، کد پستی | کد اقتصادی، آدرس، تلفن |
| شرکت | شناسه ملی ۱۱ رقمی، کد پستی، کد اقتصادی | شماره ثبت، آدرس، تلفن |
برای شرکت‌ها دقت کنید که کد اقتصادی و شناسه ملی دقیقاً همان چیزی باشد که در ثبت‌نام الکترونیکی آن شرکت آمده. اگر یک رقم غلط باشد، صورتحساب رد میشود.
شناسه هر غذا در فهرست رسمی سامانه شناسه کالا و خدمات (stuffid.tax.gov.ir) است و نرخ مالیاتش باید با همان فهرست یکی باشد.
پیدا کردن شناسه درست سخت‌تر از آن است که به نظر می‌رسد. فهرست رسمی میلیون‌ها ردیف دارد که بیشترش قطعات خودرو و کالای کارخانه‌ای است، و نام غذاها هم آنجا با نامی که شما می‌شناسید فرق دارد. مثلاً «کوبیده» آنجا «کباب گوشت دام» است.
اشتباهی که زیاد دیده‌ایم: رستورانی که شناسه‌ها را از سیستم قبلی‌اش آورده بود، «ته‌چین» را به شناسه «کنسرو عدس‌پلو با گوشت گوساله» وصل کرده بود و «ماست موسیر» را به «ماست‌ساز خانگی»، یعنی یک دستگاه. هر دو کد معتبرند، ولی کالای دیگری‌اند و نرخ مالیاتشان هم با چیزی که رستوران می‌گرفت نمی‌خواند.
دو نکته دیگر:
در چاشنی لازم نیست سراغ سایت شناسه کالا بروید. فهرست شناسه‌های عمومی خوراکی داخل پنل است. در فرم هر محصول نام غذا را جست‌وجو می‌کنید و عنوان رسمی سازمان امور مالیاتی، شناسه و نرخ مالیاتش را می‌بینید. یعنی همان لحظه معلوم است که «ته‌چین» شما به کنسرو وصل نشده.
پنل چاشنی را ۷ روز رایگان امتحان کنید.
فرم محصول، صندوق و حسابداری را با منوی خودتان ببینید.
۷ روز رایگان امتحان کنیددر سامانه مودیان تخفیف کلی روی کل فاکتور وجود ندارد. تخفیف باید روی ردیف هر کالا بنشیند و مالیات همان ردیف را کم می‌کند.
مثلاً اگر روی کل سفارش کد تخفیف زده‌اید، در صورتحساب الکترونیکی باید آن تخفیف بین ردیف‌های غذا پخش شود. مالیات هر ردیف از مبلغ بعد از تخفیف حساب میشود. حسابداری که این را نداند، معمولاً با اختلاف جمع فاکتور و مبلغ واقعی روبه‌رو میشود.
جریمه صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی ۱۰ درصد مبلغ فروش یا ۲۰ میلیون ریال است، هر کدام که بیشتر باشد.
این عددها از ماده ۲۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان است:
| تخلف | جریمه |
|---|---|
| صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی | ۱۰ درصد فروش بدون صورتحساب یا ۲۰ میلیون ریال، هر کدام بیشتر |
| عضو نشدن در سامانه مودیان، استفاده نکردن از حافظه مالیاتی یا دادن حافظه خود به دیگران | ۱۰ درصد فروش یا ۲۰ میلیون ریال، هر کدام بیشتر، به‌علاوه محرومیت از معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی همان سال |
| اعلام نکردن حساب‌های بانکی کسب‌وکار | ۱۰ درصد فروش از آن حساب یا ۲۰ میلیون ریال، هر کدام بیشتر |
طبق همین ماده، مبلغ‌های ثابت هر سال به نسبت تورم به‌روز میشود و سازمان امور مالیاتی نمی‌تواند بیش از ۵۰ درصد این جریمه‌ها را ببخشد. اگر واحد صنفی بعد از اخطار هم عضو سامانه نشود، ممکن است تا مدتی تعطیل شود.
خیر. صورتحسابی که به سامانه رسید پاک نمی‌شود و فقط با صورتحساب اصلاحی یا ابطالی درست میشود.
برای همین قبل از ارسال، سه چیز را چک کنید: اطلاعات خریدار، نرخ مالیات هر ردیف و اینکه جمع پرداخت‌ها با مبلغ صورتحساب یکی باشد.
اگر روزانه چند ده فاکتور دارید، ورود دستی در کارپوشه هم وقت‌گیر است و هم پراشتباه. نرم‌افزاری که فروش را خودش دارد، این کار را کوتاه می‌کند.
در نرمافزار مودیان چاشنی فروش از همان صندوق و سفارش‌های ثبت‌شده برمی‌آید و لازم نیست دوباره وارد شود. روند کار این‌طور است:
نام غذا را جست‌وجو می‌کنید و عنوان رسمی، شناسه و نرخ مالیاتش را می‌بینید. اگر نرخ محصول با نرخ رسمی نخواند، همین‌جا هشدار می‌گیرید.
همان صورتحسابی که برای مشتری پرینت می‌گیرید، با یک دکمه پیش‌نویس فاکتور مودیان میشود.
اقلام از روی سفارش‌ها آمده است. سفارشی که یک بار فاکتور شده، دوباره در فاکتور دیگری نمی‌آید.
یک دکمه، و فاکتور از طریق کیسان به سامانه مودیان می‌رود. با «استعلام وضعیت» می‌بینید در کارپوشه نشسته است.
منابع: قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان (معاونت حقوقی ریاست جمهوری) · تمدید رسید کارتخوان تا پایان ۱۴۰۵ (جوان آنلاین)
